Tông Đồ Chim Ưng
PHÊ RÔ VÀ ƠN GỌI
Ấn tượng mà 12 Thánh tông đồ để lại cho hậu thế rất khác nhau. Có Thánh quá thầm lặng đến mức khi kể tên các vị có nhiều người không thể nhớ như: Simon thuộc nhóm quá khích, nhưng cũng có Thánh mà khi nhắc đến thường được nhiều người đề cập. Đầu tiên là Phêrô. Nói theo ngôn ngữ của võ thuật thì 12 Thánh tông đồ là đệ tử đời thứ nhất của Chúa Giêsu và Phêrô là trưởng tràng. Chúng ta thử tìm hiểu một ít về đặc điểm của ƠN GỌI trong nhóm đệ tử đời thứ nhất.
-Tính rõ ràng
Một điểm rất đặc biệt liên quan đến 12 vị đệ tử này là họ được chính Chúa Giêsu mời gọi trực tiếp. Tường minh GIỮA MỘT CON NGƯỜI VÀ MỘT CON NGƯỜI. Đây là một ơn gọi không thông qua thị kiến hay một sự thôi thúc tiềm ẩn từ nội tâm mà chúng ta thường thấy ở các linh mục hay các tu sĩ nam nữ khác ở các thế hệ sau.
-Sự trả lời nhanh chóng
Tin Mừng không tường thuật đầy đủ hoàn cảnh về12 tông đồ trong ƠN GỌI. Nhưng các trường hợp được tường thuật lại bối cảnh Chúa Giêsu mời gọi các vị, các Thánh đều có một phản xạ chung: “Lập tức bỏ hết mà đi theo Người”. Điều này thể hiện tính quyết đoán, dứt khoát với các ràng buộc mà các Thánh tông đồ còn vướng trong quá khứ. Các vướng bận này có thể là vật chất hay tinh thần.
-Nghề nghiệp và độ tuổi
Tin mừng không nêu độ tuổi và nghề nghiệp của từng vị nhưng chúng ta cũng phỏng đoán các vị tông đồ có độ tuổi tương đương nhau, có người có vợ con có người chưa có, nghĩa là trên 18 tuổi. Độ tuổi mà khoa học cho rằng nhận thức đã đủ trưởng thành để ra quyết định cho bản thân. Cái này khác so với quan điểm của tiểu chủng viện Sao Biển!
Nghề nghiệp của các tông đồ trước đó là: đánh cá, thu thuế…Không thấy có các nghề bán bảo hiểm, thầu xây dựng, bán gà, thầy giáo, đài truyền thanh, bán sách... Chuyện này có thể giải thích như sau: Chúa chỉ cần lòng mến nơi mỗi chúng ta. Sự khôn ngoan, trí tuệ sẽ được Ngài ban cho và ban rất nhiều về sau thông qua Chúa Thánh Thần. Giúp những người được thụ lãnh ngoài sự thông tuệ mẫn tiệp còn có sự khiêm cung tuyệt vời. Trong 14 điều tâm niệm của đạo Phật cũng nêu rõ: “Thất bại lớn nhất của đời người là sự kiêu ngạo”
PHÊRÔ. CÁNH CHIM ĐẦU ĐÀN
Cũng giống như một bộ phim, một cuốn tiểu thuyết. Tạm cho rằng Giuđa là nhân vật phản diện thì Thánh Phêrô là nhân vật chính diện nhưng mang đầy tính người, nghĩa là không được thần thánh hoá. Đọc trọn bộ Tin mừng chúng ta sẽ phát hiện Phêrô xuất hiện với tần số vượt trội so với các vị còn lại trong số 12 tông đồ. Ngài để lại nhiều ấn tượng qua 12 đoạn Tin mừng sau:
1- Nằm trong 4 môn đệ đầu tiên (Mt 4, 18)
2- Xin Chúa được đi trên mặt nước để đến với Ngài (Mt 14, 22)
3- Tuyên xưng đức tin thay các anh em (Mt 16, 12)
4- Xin Chúa Cha xót thương không để Chúa Giêsu chịu nạn (Mt 16, 22)
5- Được Chúa Giêsu cho chứng kiến việc biến hình trên núi cao. ( Mt 17, 1)
6- Hỏi Chúa Giêsu về số lần cần khi tha thứ (Mt 18, 22)
7- Hỏi Chúa Giêsu về phần thưởng dành cho những ai bỏ mọi sự để theo Ngài (Mt 19, 27).
8- Chúa Giêsu tiên báo thánh Phêrô sẽ chối Thầy (Mt 26, 30)
9- Rút gươm chém đứt tai 1 kẻ bắt Chúa (Ga 18, 10)
10- Thánh Phêrô chối Thầy 3 lần và ăn năn (Mt 26, 69)
11- Chạy ra mộ Chúa (Ga 20, 3)
12- Được Chúa hỏi 3 lần “Này anh Simon, anh có mến Thầy không” trong các lần hiện ra sau ngày Ngài phục sinh.
CÁC BÀI HỌC TỪ PHÊRÔ
-Thường xuyên tu tập
Phêrô không chỉ chối Chúa 3 lần, mà còn bị Chúa khiển trách thêm 2 lần khác, thậm chí còn bị Chúa gọi là Satan. Trong (Mt 16, 23) Đức Giêsu bảo Phêrô: Satan! Lui lại đàng sau Thầy. Đoạn (Mt 14, 31) Đức Giêsu nắm lấy tay ông mà nói “Người đâu mà kém tin vậy! Sao lại hoài nghi?” Sau những lần nghe Thầy nói thế, Tin mừng không mô tả phản ứng của Phêrô, nhưng theo dõi cả quá trình chúng ta suy đoán: Thánh Phêrô suy niệm và dần hiểu các lời dạy và mắng của Chúa Giêsu dành cho mình.
Trong Phật giáo có nói rõ những ai có thể NGỘ ra Phật pháp?
Phật trả lời có 2 dạng: Do ngộ tính cao hoặc do tu tập hàng ngày. Thánh Phêrô rơi vào khả năng thứ hai (Thánh Phaolô rơi vào khả năng thứ nhất).
-Tranh thủ học khi còn có Thầy
Bất cứ lúc nào có thể, chúng ta đều thấy Thánh Phêrô rất tích cực trả lời các câu hỏi của Chúa hay đặt ra các câu hỏi để nhờ Thầy giải đáp. Rất khôn ngoan mà vẫn khiêm nhường. Ngài hấp thụ tinh hoa bằng con đường ngắn nhất, chính xác nhất (Hơi giống võ công Hấp Tinh Đại Pháp của ma giáo một tí) Quan trọng hơn Thánh Phêrô đã được CHỌN. “ Con là đá, trên đá này Thầy sẽ xây hội thánh của Thầy”.
-Lòng mến vô địch
Lòng mến từ nội tâm của các môn đệ dành cho Chúa thì khó đo lường để so sánh. Nhưng lòng mến được tính từ các lời nói, cử chỉ bên ngoài thì Thánh Phêrô là vô địch. Ngài không có đối thủ về lĩnh vực này. Đọc lại 12 đoạn tin mừng ở phần trên chúng ta sẽ thấy rõ ràng. Chúng ta dù có theo Ngài 40, 50, thậm chí 70 năm…Lòng mến của chúng ta dành cho Chúa so với Thánh Phêrô mới đi theo Chúa khoảng 3 năm, thì sẽ tự ngộ ra vài vấn đề!
-Biết kêu cứu đúng lúc
Đọc tin mừng về chủ đề Thánh Phêrô, xúc động nhất là đoạn (Mt 14, 22) Khi xin được đi trên mặt nước để đến với Chúa, lúc bị chao đảo, Thánh Phêrô kêu lên “Thầy ơi xin cứu con!” Mấy ai trong chúng ta đã sử dụng 5 từ này trong cuộc đời đầy sóng gió của mình. Dù nhiều lần chúng ta cũng rơi vào các tình huống sống chết như Thánh Phêrô.
PHAOLÔ VÀ CHỮ NGỘ
Bắt đầu bài viết về thánh Phaolô với một cách tiếp cận khác biệt. Mở Google, làm phép tìm kiếm trên 2 từ khoá “thánh Phaolô”, “thánh Phêrô”. Chúng ta có 2 kết quả sau:
Kết quả 1-10 trong khoảng 46.500 cho " thánh Phaolô ". (0,17 giây)
Kết quả 1 - 10 trong khoảng 26.600 cho "thánh Phêrô ". (0,20 giây)
Nghĩa là sự nổi tiếng trên Google tại Việt Nam, thánh Phaolô có phần vượt trội.
Nếu có một câu hỏi dành cho thánh Phaolô, hãy mô tả Ngài bằng 4 từ. Tôi sẽ chọn: tài hoa và rực lửa.
-Rực lửa
Sự dấn thân, nhiệt tình vô điều kiện của Ngài thể hiện ra lời nói và việc làm. Đối với Ngài, Thiên Chúa là tất cả. Các bài viết của Thánh Phaolô thường hay lặp lại các câu ngắn sau “trong Đức Kitô”, “Thiên Chúa của tôi”, “ nhờ Đức Kitô”, “với Đức Kitô”, “Đức Kitô ở trong tôi” … Đối với Ngài, trung thành với Thiên Chúa là tuyệt đối.
Ngài đi truyền giáo khắp mọi nơi : Sýp, Pamphilia, Pixidia, Corinto…và bị bắt nhiều lần: lần 1 tại Giêrusalem, lần 2 tại Palestin, lần 3 tại Roma. Cuối cùng là tử đạo. Ngoài việc truyền giáo trực tiếp bằng lời giảng, Ngài còn viết các loại thư cho các cộng đoàn lẫn các cá nhân. Dù đối tượng để rao giảng là khác nhau, nhưng điểm hội tụ mà Ngài truyền tải là “Đức Kitô đã chết và đã sống lại”.
-Tài hoa
Kinh thánh dày khoảng 800 trang thì số trang của thánh Phaolô chiếm đến 200 trang. So sánh như thế mới thấy gia tài đồ sộ mà Ngài để lại cho con cháu. Lối viết súc tích, lôi cuốn, rực lửa làm bài viết của Ngài nổi trội trong toàn bộ Kinh Thánh. Tất cả các điều có được kể trên có lẽ Ngài lấy nguồn cảm xúc vô tận từ Chúa Giêsu. Các bài viết đã trở thành những đoạn văn vượt không gian và thời gian. Ngày nay, 13 thư của Ngài là một trong các chủ đề cho các chương trình Thần học và cho chính mỗi chúng ta, những người đang muốn đến gần với Chúa hơn thông qua các lời giảng tâm huyết, mạch lạc rõ ràng của Ngài dành cho hậu thế. Chúng ta có thể tìm thấy chính mình trong các thư của Ngài mô tả. Khi trìu mến, lúc quở trách kể cả đau khổ khi chúng ta đang đi trên các con đường thiện ác vô lường.
Ngài là nhà truyền giáo, nhà văn, nhà tổ chức, nhà hùng biện, khai phá và vun trồng. Tài hoa của Ngài đã được Thiên Chúa tuyển chọn để trở thành khí cụ sắc bén trong việc truyền rao và xây dựng giáo hội thời sơ khai. (Cv 9, 15) “ Người ấy là lợi khí Ta chọn để mang danh Ta đến trước mặt dân ngoại, vua chúa và con cái Israel.”
-Chữ NGỘ
Không ai trong chúng ta có thể quên đoạn Kinh thánh mô tả thánh Phaolô được Chúa chinh phục trên đường đi Damas. Nó minh chứng rằng, cách mà Thiên Chúa gọi Phaolô là quá sốc! Với một trải nghiệm quá lớn lao như thế với bản thân, thánh Phaolô đã trở thành một con người khác sau biến cố ngã ngựa. Cái sát na theo lý thuyết nhà Phật đã làm thánh Phaolô chợt NGỘ. Ngộ mà không hề tu tập nghĩa là ngộ tính cao. Sau đó Ngài bị mù, không ăn uống 3 ngày (Cv 9, 9). Tưởng họa hoá phước. Chết đi để được phục sinh. Sau đó Ngài lao vào các hoạt động mà chúng ta đã biết.
Vấn đề được đặt ra là:
Ngài không được thụ hưởng sự giảng dạy trực tiếp từ Chúa Giêsu. Vậy ngôn từ, tri thức của Ngài đến từ đâu? Trong (Cv 13, 2) nói rõ Thánh thần bảo “ Hãy dành riêng Banaba và Phaolô cho ta, để lo công việc Ta đã kêu gọi 2 người ấy làm”. Vậy là rõ! Sự khôn ngoan, trí mẫn tiệp, sức lực mạnh mẽ của Ngài có đến từ Chúa Thánh Thần.
Ngài không chỉ diện kiến Thiên Chúa 1 lần khi ngã ngựa mà còn vài lần khác ( Cv 13, 2), (Cv 26, 16). Đó là hồng ân Thiên Chúa dành cho Ngài. Nói chung dành cho tất cả những ai giống Ngài.
-Kết luận
Thiên tài của Thánh Phaolô làm chúng ta suy nghĩ, tại sao Ngài có thể làm được những chuyện động trời như thế? Xin tự giải thích và kết bằng một câu trong tin mừng (Ga 15, 6)
“Thầy là cây nho, anh em là cành. Ai ở lại trong Thầy và Thầy ở lại trong kẻ ấy thì người ấy sinh nhiều HOA TRÁI. Vì không có Thầy, anh em chẳng làm gì được”.
YẾU TỐ GIUĐA
Nhân vật Giuđa đã để lại rất nhiều bài học bổ ích. Vì chúng ta không chỉ tiếp thu cái đúng mà còn có thể học từ những điều sai.
-Sự không hoàn hảo
Hoàn hảo kề cận với khái niệm tuyệt đối, mà Einstein lại cho rằng “Không có gì là tuyệt đối”. Bàn tay có ngón ngắn ngón dài. AE trong một nhà có người thành công kẻ thất bại, các linh mục vẫn có người trở về cuộc sống trần tục...Đón nhận sự không hoàn hảo là tiệm cận đến sự hoàn hảo. Biển rộng lớn vì tiếp nhận tất cả các dòng sông, kể cả những dòng sông dơ bẩn. Núi cao vì biết dung nạp tất cả đất đá, kể cả đất đá không có giá trị.
-Của cải ở đâu thì lòng người ở đó
Nước Trời trong Tin mừng và của cải thế gian được xem là đối nghịch nhau. Bởi vậy, Chúa Giêsu bảo “Người giàu có vào nước thiên đàng khó hơn con lạc đà chui qua lỗ kim”.
Khổ nổi, Giuđa xuất hiện 3 lần trong Tin mừng thì 3 lần đều liên quan đến của cải.
Lần 1, Tin mừng cho biết Giuđa là thủ quỹ của nhóm 12.
Lần 2, Giuđa than phiền về người phụ nữ tên Maria “Sao không dùng tiền để đóng góp cho người nghèo mà mua hương liệu rửa chân cho Chúa” (Ga 12, 4)
Lần 3, Giuđa bán Chúa với giá 30 đồng bạc.
-Sự ăn năn trong bi quan
Trong khi Phêrô, Thôma cũng nhiều lầm lỗi nhưng lại chọn con đường chuộc lỗi theo trường phái tích cực thì Giuđa lại chọn giải pháp tiêu cực: Tự tử! Bán Chúa 30 đồng là sai lầm thứ 1, ăn năn trong bi quan là sai lầm thứ 2 của Giuđa. Với sai lầm lần 2, Giuđa tự đưa mình vào con đường không còn cơ hội sửa sai. Tôn giáo lẫn đời thường đều cho rằng giải pháp tự tử là hạ sách.
-Thiên định và nhân định
Rất khó và nhạy cảm khi bàn về vấn đề này. Chúa Giêsu đã biết trước hành động của Giuđa, thông báo cho Giuđa và cả nhóm 12 nhưng nhóm 12 không hiểu về sự tiên báo của Chúa Giêsu. Không ngăn cản, khuyên răn Giuđa kể cả trong lời nói lẫn hành động.
Ngay cả Chúa Giêsu khi nói về vấn đề này, Ngài cũng trình bày trong sự nhu mì và chấp nhận. Ngài không tỏ ra một dấu hiệu răn đe hay lôi kéo Giuđa đừng tiếp tục đi trên con đường cũ.
Vậy thì mối tương quan giữa nhân định và thiên định như thế nào? Khi có cơ hội sẽ trình bày chi tiết về vấn đề thú vị và hóc búa này…
Chim Ưng
|