|
Tác hại của thành kiến (Lc. 4, 24-30)
Khi yêu củ ấu cũng tròn, khi ghét quả bồ hòn cũng méo! Câu nói này ám chỉ tâm tính trái ngược/khác biệt nhau của con người trước một con người hay một sự kiện. Cùng một vấn đề nhưng khi yêu, thích thì trở thành dễ dàng, tốt đẹp, nhưng khi không ưa, không hạp thì trở nên khó khăn, chán ghét. Nói một cách khác, cùng một nội dung sự thật hay chân lý nhưng tuỳ nhận thức hay thời điểm nhận thức của con người mà vấn đề trở thành khác nhau. Như vậy, sự khen chê, chối từ hay chấp nhận sự thật không do nơi nội dung sự thật nhưng do tại tâm trí con người. Những người đồng hương Do Thái không chấp nhận sự thật về thái độ thiếu niềm tin của họ vì họ không thích Đức Giêsu.
Không tiên tri nào được tiếp đón vinh dự nơi quê hương mình. Có lẽ Đức Giêsu đã đau lòng khi nhắc lại câu ngạn ngữ này với những người đồng hương. Họ không tin, không chấp nhận Đức Giêsu hay sự hiện diện và quyền năng của Con Thiên Chúa ở giữa họ xuất phát từ những điều bình thường của một con người mà họ biết rõ quê quán, gốc gác. Đúng ra, họ cần phải thoát ra khỏi thành kiến hạn hẹp, thái độ tự kiêu để nhận ra điều vĩ đại, cao cả nơi con người của Đức Giêsu.
Một cách tương tự, nhiều khi chúng ta cũng dễ dàng đánh mất cơ hội để nhận ta một người tốt, một việc hay, một biến cố hữu ích đối với chúng ta. Trong những trường hợp như vậy chúng ta thường nghĩ rằng: tôi biết cả rồi! Vì thế, chúng ta trở về với các vỏ ốc cố hữu của mình, tự tán dương mình là giỏi giang và khôn ngoan hơn người, rồi khéo léo khước từ điều hay, cái mới lạ ngay trước mắt mình. Đó cũng giống như trường hợp vị quan Naaman muốn chối từ lời đề nghị xem ra tầm thường của tiên tri Elisa là hãy xuống tắm bảy lần ở sông Giorđan thì sẽ lành bệnh phong (2V 5, 10-12).
Nhưng những cái mới, cái xem ra bình thường đó nhiều khi lại là những phương tiện Chúa muốn dùng để phá vỡ thành kiến, thái độ xếp loại người khác vào một một loại nào đó hay cách cư xử dán nhãn hiệu nào đó vào anh chị em chúng ta. Chính khi vượt qua được những cách cư xử thái độ tiêu cực, cục bộ, đầy thành kiến này mà chúng ta có thể thấy được điều kỳ diệu, quý giá trong cuộc sống.
Lạy Chúa, trong Mùa Chay năm nay xin biến đổi thái độ hờ hững và thiếu niềm tin của chúng con nơi những biến cố, con người Chúa dùng để bày tỏ những điều kỳ diệu của Chúa trong thế giới và cuộc sống hôm nay.
Quang Tiến
|