Ngày 25/10/2004 tại Patongo, nước Uganda, gần 400 người thuộc nhóm phiến quân nổi loạn có tên là The Lord’s Resistance Army đã tham gia nghi thức hoà giải tha thứ bằng cách đạp lên một quả trứng, một hành vi biểu tượng khai mở một cuộc sống mới và đưa họ quay trở lại tình trạng vô tội. Nhóm phiến quân tàn bạo này trong khoảng hai thập niên vừa qua đã gây ra cái chết của khoảng 200 ngàn thường dân. Một số lãnh tụ của nhóm này bị kết án phạm tội ác chiến tranh. Nhưng họ đã thực hiện bước đầu tiên của tiến trình tìm kiếm tha thứ, hoà giải từ phía cộng đồng. Người Phi Châu đề cao một nền đạo đức cộng đồng, trong đó ước muốn ra hình phạt cho những cá nhân phạm tội ác cần phải cân bằng với nhu cầu phục hồi của cộng đồng nhằm hợp nhất nạn nhân, người vi phạm và gia đình của họ, vì những làng hay cộng đồng nhỏ bé, nghèo nàn cần có người để sống còn, phát triển.

Bản chất cộng đồng, tập thể, tính liên đới xã hội của con người mời gọi con người tha thứ cho nhau, cho những ai xúc phạm đến chúng ta. Tin Mừng xác quyết điều này khi trong nhiều trường hợp Đức Giêsu dùng lời nói, dụ ngôn đòi buộc chúng ta phải tha thứ không có giới hạn. Trong Kinh Lạy Cha (Mt 6,12), trong câu trả lời cho Phêrô về số lần tha thứ (Mt 18,21-22), trong dụ ngôn người đầy tớ không biết xót thương (Mt 18,34-35), Tin Mừng cho thấy con người phải bắt chước sự tha thứ của Chúa cũng như thực thi sự tha thứ cho nhau để hưởng lòng thứ tha của Chúa (Mc 11,25; Lc 23,34; Ep 4,32).

Lợi ích cũng như mục đích chính yếu của tha thứ là tái tạo mối quan hệ đã bị đổ vỡ, tổn thương giữa con người, những phe liên hệ. Nếu một người nói xin lỗi và người kia đón nhận thì mối quan hệ được phục hồi trở lại. Ngoài ra còn có những lợi ích khác của tha thứ như cảm giác được giải toả, giải thoát khỏi gánh nặng của bất hoà, xung khắc… Khi tha thứ, bận tâm về nỗi đau khổ, dằn vặt cũng như về con người gây ra đau khổ cho mình sẽ kết thúc.

Người ta thường nói “Tha thứ và quên đi” (forgive and forget). Tuy nhiên, bỏ qua hay quên đi không phải là một phần của tha thứ, không nhất thiết phải xảy ra cũng như có thể không xảy ra khi tha thứ. Có khi, nhờ còn nhớ đến con người, sự kiện gây ra đau khổ, bất hạnh cho chúng ta mà chúng ta phải cố gắng nhiều hơn nữa để tiến tới sự tha thứ hoàn toàn cho họ và nhờ thấy sự khó khăn trong việc quên đi người đã gây ra thiệt hại cho mình mà chúng ta có thể cảm thông với những người phải đấu tranh nhiều để có thể thi hành tha thứ cho anh chị em.

Lạy Chúa, xin giúp chúng con biết tha thứ để thiết lập và tái tạo mối quan hệ cũng như cuộc sống mới, tốt đẹp giữa người với người, và để xây dựng tình gia đình, cộng đoàn ngày càng bền chặt nơi chúng con.

Quang Tiến