Nhiều họa sĩ vẽ bức Tiệc Ly với những chủ đề khác nhau như cảnh bữa tiệc Chúa Giêsu với các tông đồ trong đó có bánh và rượu trên bàn tiệc. Nhưng Leonardo da Vinci, thế kỷ 15, đã chọn một cảnh khác thường để vẽ bức tuyệt tác “Tiệc Ly”, đó là diễn tả phản ứng khác nhau của 12 tông đồ khi các ông nghe báo là một người trong các ông sẽ phản bội Thầy. Nhìn từ phải sang trái bức Tiệc Ly của da Vinci có thể xác định các nhóm tông đồ gồm 3 người một như sau: Bartôlomêo, Giacôbê con ông Alphê, và Anrê tỏ vẻ ngạc nhiên; Giuđa cầm túi tiền với thái độ có vẻ muốn rút lui, là người duy nhất để cùi chỏ trên bàn, dấu hiệu của một tư thế không được ưa chuộng tại bàn tiệc, Phêrô có vẻ giận dữ, tay cầm con dao, Gioan như bị xúc động; Tôma lộ vẻ hoàn toàn thất vọng, Giacôbê con ông Giêbêđê, tỏ vẻ kinh ngạc, giơ tay lên trời, Philipphê như muốn được giải thích thêm về lời báo kẻ phản bội; Tađêo và Matthêu như quay về hướng Simon để muốn tìm hiểu thêm vấn đề.

Cách sắp xếp các tông đồ như trên có lẽ giống với trình thuật của Tin mừng Gioan, trong đó, Giuđa Iscariôt ngồi khá gần Đức Giêsu khi Người trao cho ông một miếng bánh. Có lẽ Đức Giêsu không bỏ miếng bánh vào tay Giuđa nhưng là bỏ vào miệng ông như một dấu hiệu của tình bạn và yêu thương, như cách chủ tiệc thường làm ở vùng Trung Đông ngày nay. Như thế, tại bàn tiệc ly, không chỉ có một tông đồ được gọi là “người môn đệ yêu dấu” tức là Gioan, nhưng Giuđa cũng là một người được Thầy yêu thương khi ở bàn tiệc cũng như trong vườn Cây Dầu khi được Thầy gọi là “bạn”. Đức Giêsu cũng tỏ tình thương đối với Phêrô, một tông đồ chối Thầy ba lần trước mặt nhiều người khác nhau.

Có lẽ chúng ta cũng ngạc nhiên là tại sao các tông đồ không có thể dựa vào tiêu chuẩn, dấu hiệu nào để đoán xem ai là kẻ phản bội trong nhóm. Tại sao họ sống gần Giuđa nhưng lại mù mờ trước những hành vi, biểu hiện của người sẽ phản bội này? Có thể cử chỉ kín đáo, yêu thương của Đức Giêsu khiến các tông đồ không hồ nghi về dự tính của Giuđa. Có lẽ cử chỉ, lời nói bên ngoài của Giuđa có thể lừa dối kẻ khác, nhưng chúng không thể lừa dối, che đậy đối với Chúa. Nhưng chắc chắn có ngày mọi người sẽ biết những gì thầm kín, dự tính trong lòng chúng ta, bởi vì theo tự nhiên thì không chóng thì chày những gì suy tính trong lòng cũng sẽ biến thành hành động biểu lộ ra bên ngoài như trường hợp của Giuđa Iscariôt. Tính tình, nhân cách hình thành từ những điều nhỏ bé nhưng sẽ có ngày bộc phát như những cơn sóng to gió lớn, có thể gây nhiều thiệt hại không lường được. Vì thế, cần cẩn thận, canh chừng với những gì chúng ta suy tính trong lòng vì chúng có ngày thành những hành động bên ngoài.

Lạy Chúa, xin giúp chúng con luôn nhớ rằng Chúa yêu thương hết mọi người, nhất là kẻ tội lỗi, để nhờ tin vào tình yêu của Chúa chúng con biết sám hối, trở lại như Phêrô thay vì thất vọng và kết liễu cuộc đời như Giuđa Iscariôt.

Quang Tiến