một
Sao Biển ngày nay, nếu không học ở đó, thì khó lòng nhận ra. Nhà nguyện đã bị dỡ bỏ, chung số phận với nhà ngủ chú Trung và chú Lớn bị cắt khúc để làm đường dọc theo bờ biển, rất rộng và đẹp.
Bây giờ thì nơi hàng thông giữa khu chú Lớn, chú Trung và chú Nhỏ, một ngôi nhà mới được dựng lên. Mái ngói nơi dãy nhà chú Trung và chú Nhỏ cũng được thay mới lại cho tất cả được đồng nhất. Dĩ nhiên tên trường cũng được thay từ lâu. Cổng trường thay vì hướng vế phía dòng Carmelo thì bây giờ quay về biển xanh và Hòn Chồng.
How do you think?
Hồ Trí Thức 59

hai
Mình được diễm phúc sống ở Nha Trang, có dịp đi qua, nhìn ngắm và tưởng niệm ngôi trường xưa rất nhiều lần.
Mọi sự đã thay đổi.
Những người "chủ nhân ông mới" đâu hiểu được rằng từ khắp nơi trên thế giới, biết bao con tim đang hướng về đó như một kho tàng đầy ắp kỷ niệm, biết bao bạn đồng môn vẫn còn nhớ đến nhau vì đã một thời nương náu dưới bóng Mẹ yêu: MẸ SAO BIỂN.
Giuse Chí Linh 62-61

ba
Sao Biển bây giờ
Trước mặt tôi là tấm hình chụp ngôi nhà mà-trước-kia-gọi-là Tiểu chủng viện Sao Biển. Môt người bạn tuần trước mới về Việt Nam, đã chụp và tặng tôi. Tôi háo hức dùng nó làm background cho màn hình. Như thế, hằng ngày, lúc nào làm việc, tôi luôn có cảm giác đang tần ngần đứng ngoài cổng trường và cứ chực muốn vào.
Tả cảnh một chút để các bạn ở xa có khái niệm. Cổng trường bây giờ không còn ngó về hướng Bắc, hướng Dòng Kín, mà nhìn ra biển. Những người chủ mới đã xây một dãy nhà ngang, nơi vị trí hàng thông giữa sân ngày xưa. Dãy nhà này ba tầng, bây giờ là dãy nhà chính. Con đường dọc bờ biển mới làm xong đã cắt mất một phần lớn nhà ngủ chú Lớn và nhà ngủ chú Trung. Dường như bên khu chú Lớn còn lại phòng étude. Dãy bên chú Trung cũng vậy. Sân basket chính hình như không còn, hay đã biến thành sân chơi trước nhà. Dãy nhà vệ sinh biến mất, thay bằng bức tường gạch chay dọc lề đường.
Như thế tiểu chủng viện bây giờ hoàn toàn đổi khác. Những phòng ốc còn sót lại cũng được tân trang đến độ dáng vẻ kiến trúc xưa không còn nhận ra được. Mái ngói mới, và các khung cửa mới đã làm cho nơi này xa lạ hẳn. Đầu sân bóng rổ phía chú Lớn, có tàn phượng vĩ, trong hình vẫn một màu xanh ngắt, dường như đã rụng hết hoa, đang thay lớp áo lá mới. Đầu sân bên này, tôi thấy được mấy ngọn dừa cao vút, vượt hơn mái nhà, chừng như đó là những thân dừa cố tri, trước phòng Cha bề trên còn sót lại qua bao năm tháng.
Vượt trên mái ngói của dãy nhà giữa mới xây, tôi thấy được một ngọn dừa cao ló lên. Thân dừa này ở đâu? Bên giếng chú Nhỏ, bên dãy nhà vệ sinh chú Nhỏ? Hay bao nhiêu lần tôi đã đi theo hàng lần chuỗi bên thân dừa này?
Tôi mỉm cười với ý nghĩ chỗ người đứng chụp tấm hình này chắc chắn ngày xưa là bãi cát biển, nơi bác Nhị ngã ngửa banh càng khi đập con rắn vào một buổi trưa hè năm nao. Bỗng dưng tôi thấy chuyện Từ Thức lên xứ tiên nhớ cố hương bỏ về là chuyện có thật. Anh bạn tôi bảo: "Tôi có xin vào để thăm nhưng người ta không cho vào. Lúc ấy nhà trường còn đang dở dang buổi thi." Người bảo vệ gác ở cổng cho biết: "Đồng chí Thủ Tướng có mà tới đây bây giờ cùng chẳng được vào."
Còn nhận ra được những vết tích cỏn con ấy, chủng viện Sao Biển của tôi và của các bạn vẫn còn. Nỗi quyến luyến với cảnh cũ người xưa khiến tôi cố chấp với thực tại. Cái anh chàng lỳ lợm kia còn hát được: "Dù sao đi nữa tôi vẫn yêu em" thì hà cớ gì mà bắt tôi vội quên cảnh cũ trường xưa: Dù sao đi nữa đó vẫn là nơi chúng ta đã từng tu học. Phải không các bạn?
Khang Ba Làng 63