Năm đó không biết tại sao tôi được làm lớn. Vừa được phụ trách bắt kinh vừa được phụ trách hát solo! So với tiếng vịt đực bây giờ thì giọng hát của tôi cũng không hay hơn cho lắm, chỉ là trong trẻo hơn đôi chút thôi. Tuổi 16 mà! Thời vàng son của các chú nhà trường!
Trước đó vào năm 1958, tôi đã được cố Hồng và cố Lagrange chọn làm discours để chào mừng Đức Ông Khâm Mạng Tòa Thánh. Đại diện tập thể các chú chớ phải chơi đâu! Tôi học lớp 7 mà đại diện cho cả mấy anh lớp ba (lớp các cha Láng, Thanh, Thạnh, Thượng). Tôi nói tiếng Tây như Tây con mà! Thế nhưng tôi chẳng hãnh diện chút nào cả. Vì nhỏ con nên cứ bị mấy chú lớn ăn hiếp hoài! Năm 1961, lớp tôi là lớp lớn nhất. Tuy vẫn còn bị các anh em trong lớp bộp tai đá đít, nhưng cũng còn dễ thở. Tôi còn nhỏ con hơn cả một số anh em lớp dưới như Phi, Mười Cà Đú, Cung, Thẻ, v.v.

Năm 1961 mà. Cố Mollard chưa đi Pháp còn làm quản lý. Cố Lagrange rất thương tôi vì tôi học tiếng Pháp giỏi. Cố rất thích nghe tôi réciter bài “Bamban” trong quyển “Morceaux Choisis”. Vì thế tôi có rất nhiều nick hay nói theo tiếng Tây là “surnom” (Nếu có sai xin anh em bên Tây sửa giùm). Cố Lagrange thường gọi đùa tôi là “Mon Petit Bamban!” Ngài chơi thân với Cố Mollard nên tôi hay gặp hai ngài để kiếm kẹo Tây lúc thì ở phòng Cố Lagrange, lúc thì ở phòng Cha quản lý gần phòng étude các chú nhỏ, nhưng thường thì ở chân cầu thang phòng ngủ các chú nhỏ sau cơm tối. Cứ mỗi lần như vậy Cố Mollard gọi đùa: “Tiens! Voici Monsieur L’Empereur qui arrive!” Thực ra, không giấu gì tôi cũng thích cố Mollard lắm, nhất là ngắm nghía cái sẹo to đằng sau cổ của ngài. Ngài cho biết đệ nhị thế chiến đã tặng ngài làm quà kỷ niệm đó. Ngoài ra nước da của ngài hơi tái tái, không giống các cố Tây khác. Tôi nghe nói ngài bị chứng bệnh ung thư máu (xin lỗi mấy ông đốc nhà ta, mình dốt thuốc men nên viết không đúng căn bệnh). Thế nên khi ngài về Pháp, tôi cứ mặc nhiên cho rằng ngài về đó để thăng thiên! Không ngờ Ngài còn sống quá mấy năm của thế kỷ 21…

So với anh em cùng lớp, tôi cũng còn khá ngây thơ. Ngoài chuyện đi nịnh mấy ông cố Tây tôi cũng chẳng biết làm gì hơn. Lâu rồi tôi không được gặp Mười Cà Đú, hình như anh ta bị cho về vì lá thư anh định gửi cho bồ đang đi tu ở nhà phước Bình Cang bị Cố Lagrange bắt được trong hộc bàn. Tôi chẳng hiểu gì cả về chuyện này. Có một bức thư thôi mà! Mà viết cái gì trong đó mà ghê gớm vậy? Má tôi cứ bảo tôi phải viết thư về nhà. Tôi cứ cắn bút mãi mà chẳng biết phải viết gì ngoài mấy chữ “kính thăm Má” quen thuộc! Vậy mà anh Mười nhà ta viết cả đến mấy trang giấy! Thế rồi tôi đâm ra tò mò, muốn làm thám tử. Nhưng làm thám tử cũng chẳng dễ dầu gì, vì có ai dại “lạy ông tôi ở bụi này” chứ?

Thế nhưng chuyện của các chú lớn không phải chỉ có vậy. Lớn rồi thì phải khác bọn con nít như tôi chứ! Một số anh em cùng lớp cũng như lớp dưới bắt đầu tập hút thuốc. Không biết có phải Thục Lùn Hộ Diêm là người khởi xướng phong trào này không? Tôi không được rõ lắm, nhưng có một điều khá chắc chắn là sau đó đám anh em Hộ Diêm đều sinh tật hút thuốc. Mấy anh chàng này giấu bớt tiền gửi cha quản lý để mua thuốc hút nhân những chuyến đi dạo qua Thanh Hải hoặc Núi Sạn. Hút thuốc nhân những chuyến đi dạo thì dễ dàng thôi, nhưng ở trường thì quả là một vấn đề. Nhưng rồi họ cũng có cách! Các chú lớn này thường hay tụm năm tụm ba ở mấy gốc dừa ngoài bìa rào trông ra biển để làm cái chuyện người lớn đó! Chú nhỏ nào tò mò ra đó đều bị đuổi đi với một câu bất hủ: bọn mày biết gì mà ra đây, đi chỗ khác chơi để lũ đàn anh nói khó với nhau! Không biết họ nói khó những gì, chỉ tội nghiệp cho mấy cây dừa thôi, cành lá xơ xác, còn trái thì bị thủng đít! Nhưng đó không phải là những chỗ duy nhất để hút.

Sau bữa cơm tối các chú thường có nửa giờ đi lại cho tiêu cơm trước khi đi lần chuỗi và vào nhà nguyện đọc kinh tối. Trong lúc các chú chia thành từng nhóm nhỏ chuyện vãn với nhau, bồ tèo với nhau, hoặc tập trung chung quanh mấy nhà hùng biện tương lai để nghe chuyện chưởng kiếm hiệp: Thạnh lớp nhì với câu chuyện nhu đạo; giọng anh thoảng như gió tạo nên sự hồi hộp cho người nghe; anh chàng Phi với câu chuyện Liểu Tinh Đởm trong bộ Thư Hùng Kiếm; người cao lớn, chân sãi như bay làm anh em theo muốn hụt hơi, mấy anh con cháu thần Vulcain này trốn nơi mấy cây dương liễu gần nhà chơi các chú lớn để tiếp tục câu chuyện ngàn lẻ một đêm của mình. Nhưng chưa hết chuyện. Mấy anh chàng này chưa thấy đã nên phải tìm nơi khác để tu luyện thêm. Nơi lý tưởng nhất là nhà cầu. Chỉ tội nghiệp cho mấy chú nhỏ hơn phải ôm bụng chờ mấy anh lớp đàn anh tu luyện cho xong môn liệt hỏa thần công của họ mới được vào trút bầu tâm sự của mình.

Cố Vị rất thông cảm với hoàn cảnh của các bậc đàn anh này! Ngài biết rất rõ những gì đang xảy ra sau lưng ngài, nên ngài quyết định nới lỏng kỷ luật nhà trường một ít. Nhân một bữa dạy về discipline, ngài cho phép các chú “biết hút thuốc” từ nay trở đi được phép hút một điếu sau mỗi bữa ăn. Đám đàn anh hút thuốc rất là phấn khởi! Nhưng tiền đâu mà mua thuốc hoài chứ? Tiền còn gửi cha quản lý làm sao lấy ra được! Chỉ còn có nước đi chôm thôi! Trong số các cha Việt Nam, chỉ có Cha Sách là hút thuốc; Cha Cảnh, Cha Ban không hút. Nhưng dễ gì mà chôm thuốc của Cha Sách, vì ngài rất kỹ. Các cố Tây thì chỉ có Cố Hồng và cố Vị là hút thuốc thôi. Cố Hồng hay phơi thuốc ở hàng hiên, nên dễ chôm nhất. Nhưng những anh em đó lại chê hôi nên không thèm. Chỉ còn Cố Vị. Các chú bàn tán với nhau rằng thuốc Cố Vị thơm lắm, hàng xịn mang từ Pháp về!

Thế là mục tiêu đã được chấm chọn! Một tổ đặc nhiệm được nhanh chóng thành lập. Lãnh đạo có Tiên Chuột, Thục Lùn; trinh sát có Mỹ Hộ Diêm, Hoành Tân Hội. Báo cáo sơ khởi cho biết Cố Vị ít khi khóa cửa khi đi ăn trưa, và ngài thường về phòng muộn hơn các cha khác. Thế là họ lên sa bàn cho cuộc làm ăn không vốn này: giờ G là ngay sau khi ăn trưa xong; các vị tướng tiên phong là bốn vị can đảm nhất; Hoành Tân Hội vì nhỏ con và nhanh nhẹn hơn nên được giao cho nhiệm vụ cảnh giới. Tiêu lệnh là đánh thật nhanh, rút thật lẹ. Điểm tập kết là khu nhà tắm các chú lớn. Hôm đó, sau khi ăn trưa xong, trong lúc anh em tản hàng xuống nhà chơi đấu láo hoặc đánh ping-pong cho tiêu cơm, toán đặc vụ nhanh chóng hành động theo kế hoạch. Kết quả thật là mỹ mãn! Ngoài số thuốc thơm nhồi ống điếu, toán này còn thu được một số thuốc thẳng của Tây chính hiệu! Dĩ nhiên, điểm tập kết là nơi ồn ào nhất! Tiếng la ó chí choé vì phân chia không đồng đều đâu có giấu được ai! Nhưng không anh em nào tố cáo cả!

Thắng được một trận hả hê, mấy bữa sau anh em toán này làm tiếp một vố nữa. Lại trót lọt! Một tuần sau, thuốc cũng vừa hết, anh em lại đi chuyến thứ ba. Ôi thôi! Tôi đã theo dõi vụ này từ lâu, nên trông thấy một biến cố mới. Trong lúc anh em chưa kịp tản hàng, Cố Vị đã bỏ vội phòng ăn và đi thật nhanh về phía phòng mình theo hành lang bên kia! Anh em chôm chỉa cứ tưởng bở cứ làm y như cũ. Tất cả đều vào hết trong phòng Cố Vị, chỉ để lại anh chàng Hoành giữ cửa. Trong lúc anh em bên trong còn đang chí choé chia của, từ hàng dương liễu trước mặt nhà, Cố Vị bước ra. Ngài lùa tên Hoành vào luôn trong phòng với ngài. Và rồi, “cũng lại mấy thèng ni!” Mấy tên đạo chích nhìn quanh quẩn tính dở trò tam thập lục kế. Nhưng kẻ địch đã chuẫn bị chiến trường nên đành chịu chết! Cánh cửa đôi phía bên kia đã bị khóa chặt. Thôi thì nhất lý nhì lì thứ ba năn nỉ vậy! “Đứa nào bày đầu?” Tiếng Cố Vị dõng dạc như tiếng quan tòa. Không có tiếng trả lời. Dân Sao Biển anh hùng mà! Làm gì có chuyện đổ thừa chứ! “Mấy lần rồi?” “Dạ ba lần!” Có tiếng rụt rè của ai đó. “Nằm xuống hết! Cái thèng ni nằm đây, thèng ni nằm đây! Ba lần thì ba roi!” Khổ nổi Cố Vị không có roi mà chỉ có hèo thôi. “Một, hai, ba! Qua bên kia!” Từng chú một được lãnh thưởng ba hèo đồng đều! Nhìn vẻ mặt tiu nghỉu các nạn nhân của mình, Cố Vị bỗng đâm thương hại. Ngài cho mỗi chú một nắm thuốc trước khi đuổi họ ra khỏi phòng! Anh em vừa xoa đít vừa cười khi ra khỏi phòng. Chỉ có anh chàng Hoành là cười không nổi thôi. Ai biểu nhỏ con chứ?

Sự việc xảy ra làm tôi khoái chí! Mấy ông nội đó trừ tên Hoành ra đều lớn hơn tôi, cứ cho tôi là con nít biết gì mà bàn chuyện người lớn! Nhưng tôi khoái nhất khi nhìn vẻ mặt thê thảm của anh chàng Hoành! Anh chàng này rất láu cá, cứ chọc ngứa tôi hoài. Ai cũng biết hồi còn học mấy lớp nhỏ tôi hay “đái dầm”. Anh em không ai muốn chọc quê tôi mà chỉ có anh chàng này thôi, đã vậy mà anh ta còn chọc dai như đĩa đói! Nhiều lần muốn rượt anh ta đến tận ổ, quyết cho anh ta một trận nên thân, nhưng không biết Vy Tiểu Bảo có truyền nghề cho anh ta không mà không lần nào tôi rượt kịp anh ta cả!

Nhưng chuyện của các chú lớn chưa tới hồi kết cuộc! Đừng có tưởng tôi hiền lành chỉ biết chạy theo mấy ông cha Tây kiếm kẹo thôi đó. Tôi nhỏ tuổi hơn mấy anh chàng kia, nhưng tôi cũng thuộc vào hàng các chú lớn tinh nghịch! Làm chú lớn thì cũng là oai oai! Dĩ nhiên là phải nghịch ngợm! Bốc đồng! Ưa “thả bom” tuy chẳng làm hại ai! để bù lại những gì tôi không có! Và thế là tôi rơi vào tròng của mấy anh chàng lớn con trong lớp. Họ xúi dại những gì họ không dám làm, còn tôi thì lại mua ngay những thứ đó vào! Có như vậy mới xảy ra chuyện chứ! Hôm đó là thứ tư tổng vệ sinh đầu tháng. Theo lệ thường, mỗi thứ tư đầu tháng chúng tôi được làm tổng vệ sinh một lần. Ngày hôm đó khỏi học và chỉ có độ nửa giờ étude libre mà thôi. Công việc tổng vệ sinh thực ra cũng chẳng có gì nặng nhọc lắm: đi lượm rác và dãy cỏ sơ sơ chung quanh những nơi sinh hoạt, quét dọn các phòng ốc. Nhưng nặng nhất có lẽ là lau các cửa kính và chùi nhà cầu! Chùi nhà cầu, nhà tắm có hơi dơ bẩn một chút, nhưng cũng chẳng đến nỗi nào, vì các chú cũng khá có ý thức trong việc giữ vệ sinh chung; nhưng còn chuyện lau các cửa kính thì rất mệt. Phòng ốc thì quá nhiều mà cửa thì toàn là cửa kính ! Hơn nữa các cha các thầy cứ đi qua đi lại xem xét mãi! Cho nên các toán khác làm xong công tác từ bao giờ, mà toán lau cửa kính cứ phải làm mãi! Tôi được phân công vào toán dãy cỏ, lượm rác. Trời nắng chang chang nên anh em đều thấm mệt. Dĩ nhiên chẳng có ma nào chịu ở ngoài nắng mãi, ai cũng làm qua loa, rồi tập trung trước phòng bề trên chờ thời. Đây là chỗ các cha khách hay lui tới nên phải làm kỹ. Chỉ cần cha bề trên hoặc cha quản lý hài lòng là anh em giải tán đi chơi ngay.

Trong chủng viện, chúng tôi được chơi nhiều môn thể thao. Ping-pong thì có Luận thợ gò với các tay đập khác, volley thì đã có cặp Thục Lùn, Tiên Chuột, Kinh, Phi, Nhị Bói, Diệm. Tôi rất thích xem những cú thụt banh của Thục Lùn. Hình như tay anh ta có lò xo nên anh ta có thể búng banh đến bất cứ chỗ nào. Tiên Chuột cũng chẳng vừa gì, những cú service độc đáo của ta là banh vừa xoáy, vừa đi sát lưới rất khó đỡ. Ai thắng ai bại thì cũng phải chờ xem anh em có được cho phép nghỉ chưa.

Khi chờ được giải tán, anh em nói chung đứa thì ngồi gục mặt, hoặc dựa ngửa trên tam cấp hoặc vào hàng thông trước nhà Cha Bề trên. Cảnh tượng trông y như một lũ bại tướng, mồ hôi nhễ nhại! Một chú nói: “Lúc này mà có một ly nước sâm thì tuyệt cú mèo!” Nhắc đến chuyện giải khát, không ai bảo ai chúng tôi đều ngước mắt nhìn lên mấy cây dừa bung, dừa lửa chung quanh. Ở đây có rất nhiều dừa, hầu hết là dừa bung hoặc dừa lửa, chỉ có một vài cây dừa xiêm thôi. Trước mặt nhà cha bề trên, không đứa nào dám chọt đít dừa! Một tên lớp nhỏ lên tiếng. Anh em bỗng cùng cười ngặt nghẽo. Ai lại không biết đó là trò chơi của mấy chú lớp lớn! Hàng dừa dọc hàng rào trông ra biển còn thấp lại sai trái nên đúng là một nơi lý tưởng để các chú lớn “con” suy niệm lời Chúa!
“Hễ xác thánh ở đâu thì chim phượng hoàng cũng tựu đến đó.” Một tay nào đó trong bọn cất tiếng ngân nga như đang viếng mình thánh Chúa.
“Giọng hay dữ ta!” Một tay khác đáp lại. “Trời nắng thế này thì chỉ có xác dừa thôi! Giá mà bây giờ có được một trái dừa xiêm nhỉ?”
Cả bọn cười rộ lên.
“Suỵt!” Tiên Chuột làm ra vẻ quan trọng, “Cha Bề Trên mà ra bây giờ thì chết đó nghe con!”
“Sợ gì chớ,” tôi chợt góp ý, vừa đứng lên đi lại dựa lên cây dừa xiêm trước mặt. “Mình có làm gì đâu.” Tôi đưa tay lên rờ buồng dừa xiêm trên đầu. Cây dừa này sai trái thật, có tới hai buồng lớn có lẽ vừa xơi được.
- Thằng Hoàng hái dừa trộm!.
- Thấy chưa, cha bề trên đâu có ra. Nắng quá cái bụng mỡ của ổng làm sao chịu nỗi!
- Thằng này bữa nay ngon ta… Tiên Chuột chọc quê tôi, bữa nay chắc mày ăn phải gan rồng rồi thì phải! Có ngon thì vào xin bề trên hoặc cha quản lý cho nghỉ đi, sắp hết giờ rồi đó!
Tôi hơi chột dạ. Hồi nào tới giờ tôi chưa đối đầu với ai cả. Gan tôi thuộc loại gan chuột mà! Cha bề trên coi vậy mà nghiêm khắc lắm, không dễ gì giỡn mặt với ngài đâu. Trong lớp Pháp văn thì tôi như là con cưng của ngài, nhưng trong lớp chimie, physique thì tôi đúng là con rệp. Ngài nói gì tôi chẳng hiểu gì ráo. Những thứ chữ hóa học đó y như những con bọ ở ngoài đảo Đông Hải của Thạch Phá Thiên. Không hiểu thì tôi phải kiếm chuyện gì khác để làm chứ, dù gì thì cũng đứng chót mà! Có ai thèm giành chỗ đó với tôi chứ! Trong lúc ngài đang thao thao bất tuyệt thì tôi gục mặt xuống bàn để đánh croix-zero một mình, hoặc nhìn ra cửa sổ, chỗ mấy cây dừa xiêm.

Không phải tôi thèm mấy trái dừa xiêm. Cái tôi thích là nơi mấy hoa dừa mới nở. Hoa dừa thơm nên thu hút rất nhiều ong, đủ loại, từ ong ruồi, ong bọng, ong mật, cho đến cả mấy con ong bầu, ong vò vẽ, ong ngựa. Thỉnh thoảng lại còn có một hai con ngựa trời bay tới đùa giỡn cùng lũ ong. Không biết nhụy hoa dừa có tác dụng gì với chúng không. Có lẽ chúng đến đây vì cái bầy ong tạp pí lù này thì phải. Lớp thì cố lấy cho được nhiều nhụy hoa, cứ nhìn nơi hai chân sau của chúng đầy ấp những phấn hoa thì biết ngay. Những con ong bầu, ong vò vẽ, ong ngựa có lẽ cũng bị mật hoa dừa thu hút, nhưng có lẽ chúng thèm mấy con ong mật tội nghiệp kia hơn. Bọn ong mật cũng cố gắng chống lại, lợi dụng số đông, nhưng thỉnh thoảng chúng cũng bị lũ ong lớn kia tập kích. Chân của bọn này dài hơn nên gắp mấy con ong nhỏ hơn một cách dễ dàng. Thỉnh thoảng chúng thành công, mang con mồi bay lên một nhánh dừa nào đó trên cao đánh chén. Nhưng chúng cũng chưa phải là đối thủ của mấy con bọ ngựa; bọn này to hơn nên lỡ có bị chúng bắt được thì chỉ có nước làm mồi. Nhưng các nhà vô địch lại không phải là bọn chúng. Mấy con ngựa trời kia mới là những nhà vô địch mà không ai ngờ đến! Hồi nhỏ tôi bắt chúng chơi. Chúng không có nọc độc gì lại rất dễ bắt. Mấy bà già ăn trầu hay chọc chúng tôi: cứ cho nó một cục vôi là nó bay lên trời ngay. Mà chúng bay thật, không rõ vì vôi nóng hay vì lý do gì.

Với một tập đoàn hỗn tạp như thế, buồng dừa mới trổ hoa đúng là một bãi chiến trường phức tạp. Lũ ong các loại vừa cố hút cho được mật dừa, vừa chiến đấu với nhau để sinh tồn, lại vừa phải đề phòng mấy con ngựa trời, kẻ thù lợi hại nhất của chúng. Chưa bao giờ tôi thấy mấy con vật tưởng là vô hại lại lợi hại như thế. Chúng không lờ đờ như khi bị tôi bắt chơi. Chúng xông xáo thật là dũng mãnh; hai cái càng của chúng giống như lưỡi hái của tử thần phóng tới trước, quơ ra phía sau trông rất ngoạn mục. Vô phúc cho con ong nào bị dính vào cặp càng của chúng! Cặp càng răng cưa của chúng chém vào da người cũng rách huống là bọn ong mảnh mai này. Dĩ nhiên khi bị bắt, bọn ong cũng cố cong mình, mũi kim độc của chúng ló ra thụt vào, hy vọng làm địch thủ hoảng sợ và buông chúng ra. Nhưng làm gì được! Cặp càng của kẻ địch quá dài so với tầm với của chúng!

Đúng là giống như chiến trường Iraq hiện nay! Tôi bỗng chợt nghĩ đến tình cảnh hiện nay. Xứ dầu hỏa! Sunni, Siai, al-Qaeda, Mỹ, Anh, v.v. Tất cả hòa lẫn vào nhau, hòa nên một cảnh chiến trường chưa từng thấy có trên bất cứ quốc gia nào. Ai thắng, ai bại? Đúng là một cuộc chiến tranh không có lối thoát cho bất kỳ phe nào! Và tất cả chiến đấu với nhau chỉ vì… dầu hỏa!
Chỉ vì không hiểu bài với những thuật ngữ lạ lùng của hóa học, nên mấy cây dừa xiêm bên phòng học đã trở nên rất thân thiết với tôi. Có thể nói, vào lớp vật lý hóa học mà không nhìn chúng qua khung cửa sổ là tôi ăn ngủ không yên. Nhưng vị bề trên của tôi nào để tôi yên thân. Ngài biết rõ từng đứa một, không đứa nào thoát được ánh mắt của ngái, nhất là khi lớp tôi lại chẳng có bao nhiêu đứa. Ngài biết rất rõ rằng tôi không hiểu những gì ngài giảng, nên ngài rất chú ý đến tôi. Có lẽ ngài rất buồn vì có một tên học trò như tôi, nhưng ngài rất nhẫn nại khi thấy tôi tỏ ra lơ là trong lúc ngài giảng bài. Nhưng sức người có hạn. Thỉnh thoảng ngài giận đỏ cả mặt lên quát tháo ầm ĩ: “Thằng kia! nhìn đâu vậy? Đứng dậy!” Gặp những lần như thế, tôi đành phải đứng đến rục chân luôn cho đến hết giờ lớp trong lúc anh em nhìn tôi tủm tỉm cười.
- Vào xin thì vào xin, chết chóc thằng Tây nào đâu mà sợ chớ! Tôi chống chế.
- Sao bây giờ nói yếu xìu vậy! Đúng là đồ gan sứa! Tiên Chuột bồi tiếp một đòn nữa.
Một liều ba bảy cũng liều. Tôi do dự rời cây dừa, xốc quần áo lại thận trọng, rồi chậm rãi bước về phía tam cấp dẫn đến phòng Cố Vị.

Tôi đâu phải là người ăn mặc sạch sẽ gì mà phải xốc lại áo quần chứ! Cùng với Hạnh Đại Điền, chúng tôi nổi tiếng là cặp bài trùng mà. Nơi nhà tắm lúc nào cũng thường trực có hai thau giặt đồ đầy quần áo ngâm xà bông bột. Không cần phải dán nhãn hiệu ai ai cũng biết đó là hai thau giặt đồ của Hoàng, Hạnh. Chỉ có ngày chúa nhật hai tên này mới chịu đem giặt hai thau đồ ngâm này, nhưng ngay sau đó bọn tôi lại ngâm tiếp một đống đồ khác. Anh em có cười tôi, tôi cũng bỏ mặc vì tôi thuộc dạng lì lợm mà. Nhưng với tên Hạnh thì lại khác. Anh ta không bao giờ chịu im miệng về thau đồ của mình, cũng như lối giặt máy của anh ta. Xin lỗi bạn Hạnh nếu chẳng may bạn ngẫu nhiên đọc dược phần bài viết này! Gọi là giặt máy, nhưng thật ra, tất cả những máy giặt tối tân nhất của thế giới cũng không thể nào bắt kịp được bạn. Hạnh nhà ta chỉ làm có ba khâu thôi trong tiến trình giặt đồ của mình: đổ nước củ ra, cho nước mới vào, xổ hai lần không cần vắt, và mang ra phơi; đã vậy cũng chẳng thèm kéo ra cho thẳng nữa. Bị anh em chọc ghẹo, bác Hạnh lập tức phản pháo ngay: vắt hay không vắt rồi cung khô thôi! Chà quần áo làm gì tốn công cho mệt rồi cũng vậy thôi! Giặt sạch làm chi rồi cũng dơ thôi, chi bằng ta cứ giặt dơ rồi mặc dơ cho tiện! Tôi coi vậy chứ còn khá hơn anh chàng Hạnh một chút. Tôi cũng giặt đàng hoàng như những anh em khác, cũng kéo ra phơi như mọi người, nhưng có điều chỉ một tuần một lần thôi! Giặt xong thau đồ cũ tôi vội thay ngay những gì tôi đang mặc rồi ngâm tiếp. Cho nên quần áo của tôi không lúc nào sạch cả, nhất là cái áo dài đen! Thứ gì tôi cũng trây vào đó; màu đen có ai thấy đâu chứ!

Tôi dừng lại nơi tam cấp, xốc quần áo lại một lần nữa, do dự. Phía tay trái tôi là phòng cha bề trên, chỉ cách có mấy bước thôi. Phía tay phải là hướng đi về phòng cha quản lý. Cha bề trên thì tôi có phần hơi ê, không phải vì ngài to lớn, nhưng tôi ớn vẻ mặt nghiêm nghị của ngài. Cố Mollard thì tôi chưa đụng độ lần nào, vì ngài chưa từng dạy tôi môn nào cả. Nhưng cái vẻ mặt tai tái của ngài làm cho tôi hơi ngán. Đi đường nào cũng nguy hiểm cả. Nhưng cái nguy hiểm sát nách đáng sợ hơn.
- Có lẽ mình nên đi về phòng Cố Mollard thì hơn, tôi thầm tự nhủ. Thế nhưng tôi vẩn dậm chân tại chỗ.
- Cái thằng này hình như bị trời trồng rồi tụi bay! Tiếng anh chàng Tiên Chuột lại vọng đến, có nhát cáy thì chịu tội đi. Đừng có bắt anh em chờ mãi, nắng cháy da rồi nè!
- Sợ gì chớ! tôi nẹt lại. Thì đi xin nghỉ, chớ phải đi ăn trộm dâu mà phải sợ.”
- Ê, đừng có nói xỏ nghe không! Coi chừng tao dộng cho một cái bây giờ! Tôi hơi giật mình vì không ngờ câu nói của tôi lại chạm vào chỗ ngứa của hắn. Đi thì cũng ngán, nhưng ở lại để ăn đòn thì càng tệ hơn.
- Đi thì đi, tôi đáp vội rồi đi men theo hành lang bên phải.
Miệng thì nói cứng, nhưng chân tôi hình như có ai đó xỏ gông vào. Tôi bước đi chậm chậm như tử tội đang bước lên đoạn đầu đài, vừa đi vừa ngẫm nghĩ sẽ phải xin phép nghỉ như thế nào. Dù có là con rùa thì cũng có lúc cũng đến đích. Tôi dừng lại trước cửa phòng cha quản lý, nhẹ nhẹ gõ ba tiếng nhỏ. Tôi đang hy vọng cha đi vắng!
“Entrez!” Tiếng Cố Mollard vọng ra.
Tôi mở cửa nhẹ nhẹ và đánh bạo bước vào. Cha quản lý đang ngồi sau bàn làm việc của ngài. Trên bàn có cả một đống giấy tờ đang xem dở. Ngài ngước mặt lên hỏi:
- Chú Hoàng cần gì?
- Thưa Cha, chúng con dọn cỏ xong trước nhà cha bề trên rồi. Xin phép cha cho chúng con nghỉ.
Cha đưa tay nhìn đồng hồ. Tôi hồi hộp chờ đợi. Cha đứng lên xếp vội đống hồ sơ trên bàn rồi đi ra khỏi phòng. Tôi lặng lẽ đi theo sau, khoan khoái vì mọi việc không quá phức tạp như tôi đã lo sợ. Trông thấy cha đến, anh em vội đứng dậy, anh nào đang mặc may ô thì vội mặc áo vào; anh nào đang bạch ngực vội cài nút áo lại. Có ai muốn bị cha quản lý gọi là ba gai chứ? Ngài mà phê vào điểm conduite thì phải biết! Anh em đều đứng im thin thít chờ đợi. Cố Mollard đứng ngay trên bậc tam cấp nhìn quanh tỏ vẻ hài lòng.
“C’est bien. Các chú có thể nghỉ!”
Không một ai nhúc nhích. Hình như trong lúc tôi đi gặp cha quản lý, họ đã bàn tán gì với nhau đó. Tiên Chuột đúng sau lưng cha quản lý đưa mắt ra hiệu tôi rồi chỉ chỏ lên mấy cây dừa. À thì ra trong lúc tôi vắng mặt họ đã bàn tán với nhau tìm cách xúi tôi xin Cố Mollard cho hái dừa ăn gouter! Sao họ không nói mà lại xúi tôi chứ? Không nói cũng được, tôi thầm nghĩ, nhưng họ sẽ cho tôi nhát, nhất là trước măt các chú nhỏ đang hiện diện. Không, tôi không muốn ai chê tôi là nhát cả!
- Thưa Cha,”
- Gì đó nữa, Chú Hoàng? Cố Mollard mỉm cười.
- Dừa lớn rồi, Cha có thể cho các chú gouter không?” Tôi mạnh dạn trả lời. Phải chi cha không cười, có lẽ sẽ không xảy ra chuyện.
Cha nhìn lên mấy cây dừa trước mặt, chỉ có mầy cây dừa bung là có trái lớn thôi.
- Chú Hoàng, dừa chưa chín, chưa ăn được.
Đúng là Tây có khác. Dừa già như thế mà bảo là chưa chín! Không hiểu sao lúc đó tôi lại nổi giận. hồi nhỏ lúc còn ở cô nhi viện Domaine de Marie trên Đà Lạt, tôi đã từng bị một thằng Tây lai lớn con hơn tôi ăn hiếp bây giờ nghĩ lại thấy vẫn còn giận nó! Đây đúng là dịp trả thù, chọc quê ông cha Tây này!
- Chắc ăn được rồi đó Cha, dừa lớn rồi mà! một chú nhỏ lên tiếng.
- Không được! Dừa chưa chín! Cha lập lại lần nữa, rồi xoay lưng lại định bỏ đi. “Mấy buồng dừa kia chín đỏ hết rồi! thưa Cha.” Tôi nói đùa vô thưởng vô phạt, vừa đưa tay chỉ mấy buồng dừa lửa to chỉ bằng nắm tay.
Cha quản lý xoay lại nhìn lên mấy cây dừa chập lâu. Có lẽ ngài đang tính toán xem có đủ cho các chú gouter không. Tôi đâm ra hồi hộp. Ổng mà cho hái đám dừa lửa này thì tội mình không phải nhỏ à nhen! Nhưng vẻ mặt của mấy tên kia thì lại khác. Họ có tính toán riêng, ai mà biết được họ đang nghĩ gì!
- Được, các chú có thể hái dừa mang cho các dì nhà bếp! Nhưng chỉ hái những trái nào chín thôi!” Thế là bản án cho tôi đã được thành lập!
- Thưa Cha… Tôi vội thanh minh ý định của mình.
- Cha đã nói vậy rồi còn xin với xỏ gì nữa! Tiên Chuột chận tôi lại.
Tôi không dám lên tiếng nữa. Đụng chạm với mấy anh chàng lớn con thì chỉ ốm đòn thôi. Nhìn cha quản lý đi về phòng mình, lòng tôi bỗng cảm thấy bất ổn. Nếu cha biết, thế nào rồi cha cũng biết, mình sẽ phải trả lời ra sao. Có nên nói rằng mình bị anh em xúi dại không? Không, tôi không thể hèn nhát như vậy. Có sức làm có sức chịu! Cùng lắm là lãnh ít hèo của cha bề trên là cùng! Đã lỡ cương thì phải cương cho đến cùng! Rồi tới đâu thì tới!

Tôi không tham gia vào công việc phá phách của đám anh em của tôi. Nhưng tôi chẳng có đi đâu cả, cứ luẩn quẩn gần phòng cha quản lý nghe ngóng. Xem ra đám phá phách không phải chỉ có toán người của tôi. Lớp nào cũng có người tham gia. Mấy đời được phá phách thả ga mà không mang tội vạ gì! Tôi thót ruột khi thấy mấy anh chàng này, từng nhóm từng nhóm, khiêng xuống nhà bếp cả lô những buồng dừa lửa non choẹt, có buồng trái chỉ bằng nắm tay thôi! Mấy dì nhà bếp đâm hoảng, tìm cách tra gạn, thì mấy anh chàng này đổ thừa là họ chỉ làm theo lệnh của Cố Mollard thôi. Thấy không làm gì được các chú Dì Phần và Dì Nữ lên gõ cửa xin gặp Cha quản lý. Xui một cái là gặp lúc ngài đang bận tiếp Cố Valours, nên các dì đành tiu ngỉu ra về.
Trưa hôm đó tôi không ngủ được. Trong lúc các chú nghỉ trưa, tôi cứ lăn qua lăn lại trằn trọc. Mấy anh chàng đã xúi tôi lại cố ý đi ngang qua giường tôi châm chọc: thế là chết con rồi nghe chưa! Thế nào rồi Cố Mollard và cha bề trên cũng biết! Nhưng tôi cứ giả vờ tĩnh khô, xem như không có chuyện gì xảy ra cả. Tôi cười lại “que sera sera! Có gì đâu mà phải sợ chứ.”

Xế hôm đó, các chú được một chầu gouter độc đáo. Chẳng có gì để ăn cả, chỉ có những ly nước dừa đóng váng mặt chát ngắt! Không chú nào dám động tới một giọt. Các chú chỉ ngồi đó bàn tán chung quanh chuyện hái dừa non. Chuyện không may là cha quản lý cũng xuống nhà cơm để xem các chú thưởng thức mấy buồng dừa chín của ngài ra sao. Thấy các chú không ai đụng đến món cây nhà lá vườn của mình, cha đến chỗ các thầy tìm hiểu nguyên do. Dĩ nhiên các thầy trình bày cho cha biết toàn bộ sự thật! Mặt ngài chợt đỏ lên và đùng đùng đi xuống nhà bếp! Và rồi, đương nhiên là tôi bị phạt, vì là người trực tiếp xin cha hái dừa! Nhưng tôi không bị bề trên cho ăn hèo! Ăn hèo chỉ dành cho các tội nhẹ! Còn tội này to lắm nên phải phạt quỳ nhà cơm, không phải một ngày nhưng đến những ba ngày!
Đúng ra là tôi phải quỳ cho đến lúc đọc sách xong; nhưng tôi không cho đó là điều nhục nhã gì, vì ở nhà tôi vẩn thường bị ông nội tôi phạt quỳ, và phạt quỳ là hình phạt nhẹ nhất! Tôi lên quỳ nơi gần bàn ăn các cha, nhìn về nơi các chú đang ăn mĩm cười như đang được tuyên dương công trạng. Chán rồi, tôi lai quay lên phía bề trên, đưa ngón tay lên đếm khi Cố Vị múc thức ăn cho vào miệng. Dĩ nhiên, đời nào cha bề trên ăn được với kiểu đùa dai của tôi như thế. Tôi được cho về chỗ sớm trước khi đọc sách xong. Ba ngày quỳ nhà cơm của tôi có lẽ là một cực hình đối với cha bề trên, vì ngài không thể nào ăn được lúc tôi đang quỳ! Và như thế tự nhiên tôi trở nên tên phá phách nhất lớp! Nhỏ con ngon độ mà! Và cũng không thể nào ngờ được đó là một cái mốc quan trọng cho cuộc đời tôi sau này. Không còn biết sợ mấy ông cha Tây như trước đây, càng ngày tôi càng ngỗ nghịch hơn đối với các ngài, và cuối cùng tôi bị chính Đức Cha Lợi tống cổ về, dĩ nhiên là theo đúng nguyện vọng của tôi! Tôi muốn về từ lâu, nhưng không dám xin về vì sợ ông nội tôi đập, nên chỉ có cách là bị đuổi là hợp lý mà thôi!

Nguyễn Hoàng 57