1.
Muà hè năm 1997, khi tôi đang làm ở toà soạn The Thailand Times (trong chương trình trao đổi phóng viên giữa hai tờ The Thailand Times và Saigon Times Group), thì nhận được tin Toà thánh khai trương trang web http://www.vatican.va bằng sáu thứ tiếng: Đức, Anh, Tây Ban Nha, Pháp, Ý và Bồ Đào Nha (tiếc là không có tiếng Việt). Máu nghề nghiệp, tôi vội làm ngay một cái tin gửi về cho Thời Báo Kinh Tế Sài Gòn. Một đồng nghiệp đàn anh của tôi, cựu tu sinh Phanxicô, tên Ngọc Trân, tỏ vẻ dị ứng với loại tin tôn giáo như thế, hỏi tôi sao lại gửi loại tin ấy. Tôi bảo thì ấy là tin, cứ gửi, toà soạn không đăng thì thôi. Và, toà soạn đã đăng.
Tôi nói dông dài về chuyện trên cũng chỉ để rút ra một cái kết luận: Vatican cũng theo kịp với thời đại toàn cầu hoá đó chứ! Vâng, Internet là sản phẩm của toàn cầu hoá, cũng như bom hạt nhân là sản phẩm của thời chiến tranh lạnh.
Thời trước, ai làm chủ nhiều bom hạt nhân là có uy tín trên trường quốc tế. Chủ thuyết này ám ảnh đến độ anh Ấn Độ nghèo rớt mồng tơi, cũng cố thử vài quả gọi là cho người ta kính nể một đất nước lớn thứ hai trên thế giới, để rồi sau bị trừng phạt kinh tế muốn sụm bà chè.
Thời toàn cầu hoá, ai làm chủ Internet, làm chủ băng thông đường truyền tối ưu là theo kịp chuyến tàu tăng tốc vào thế kỷ 21. Nhưng cũng qua cái tin đó, tôi buồn một điều: trang web của Vatican có thể truy cập tự do, nhưng chuyện gửi thư cho Đức giáo hoàng thì không được phép. Trong khi bạn có thể vào trang web của Nhà Trắng http://www.whitehouse.org và có thể phản hồi ý kiến của mình với nó. (Xin nhớ cho, nếu có ai muốn thử thì đừng có lộn cái đuôi tên miền phía sau, phải là chấm org thì mới đi tới Nhà Trắng được, còn gõ lộn chấm com thì coi như đi gặp đám đệ tử của ông thần lông mi trắng mà thôi.
Sự bất khả thư tín phủ nhận một trong những phương tiện cực kỳ tiện ích của thời đại này là email, một lần nữa khiến cho người ta không thể nào quên hình ảnh của một định chế tôn giáo có lịch sử lâu đời: hình ảnh của một toà lâu đài, với những vách tường cao bao quanh kín mút, và cổng lúc nào cũng đóng im lìm y như cổng UBND TP. HCM. Tôi đã từng phải phê bình những nhà quy hoạch người Pháp là sai lầm khi quy hoạch con đường Nguyễn Huệ tới bốn làn xe rộng thênh thang. Người Pháp quy hoạch rất hợp lý nhiều không gian của Sài Gòn, nhưng không dự kiến được là cổng toà thị sảnh Sài Gòn đóng kín mít thì có xe ma nào chạy cho nhiều mà phải quy hoạch rộng như những con đường trước cổng những toà thị sảnh khác trên thế giới.
Cũng năm Vatican khai trương website của mình, vào tháng 11, Internet Việt Nam bắt đầu hoạt động, một cánh cửa mở ra thế giới, ít nhiều người ta có thể hít thở sự dân chủ trong công nghệ thông tin… Điều này thì những ông bạn Chổi Cùn của tôi có thể chứng thực vì email giúp họ gặp lại nhau từ nhiều nơi trên thế giới sau mấy chục năm, và ngày nào cũng gặp, cũng í ới… và còn bắt đầu làm việc với nhau theo nhóm.

2.
Internet xoá bỏ mọi biên giới trên thế giới vốn bị chia cắt manh mún bởi thời kỳ Chiến Tranh Lạnh - ở đâu cũng có thể thấy bức tường sắt, bức màn tre, bức tường Đông Bá Linh… Nhưng liệu có xoá bỏ biên giới giữa các giáo xứ, giáo phận, giữa hàng giáo phẩm và giáo dân, giữa cá nhân giáo dân này với cá nhân giáo sĩ kia, giữa cá nhân con chiên với cha xứ?
Tôi có việc gì cần có thể email cho cha xứ được không? Tôi muốn xưng tội có thể hẹn giờ để chat tội mình cho cha xứ biết và cha chat lại những lời khuyên nhủ, đọc lời nghi thức bằng chat, ra việc đền tội được không? Nếu không thì tại sao không?
Liệu đã có cha xứ nào ứng dụng các forum của trang web để tạo diễn đàn với giáo dân thay cho cái bục giảng chỉ có độc thoại một chiều? Nếu không thì tại sao không?
Thời toàn cầu hoá này phải là thời tích hợp của một không gian rất nhiều chiều: kinh tế - chính trị - địa chính trị - ngoại giao - môi trường - tôn giáo - dân số, v.v.
Chứ nó không nằm khu trú trong ba chiều như nhiều nhà thần học cổ điển lý giải qua câu chuyện của Cain và Abêlê trong Sáng Thế Ký. Trong sách ấy, ta không biết Cain giết Abêlê vì lý do gì, sách không nói rõ. Các nhà thần học thường giả định ba lý do:
1. Cain và Abêlê xung đột và dẫn đến cái chết của một trong hai người vì tranh giành một phụ nữ duy nhất lúc ấy là Eva. Lý do tình dục và sinh sản.
2. Cain giành hết ruộng đất và Abêlê chia phần toàn bộ gia súc. Cain buộc Abêlê xéo khỏi đất của mình, xảy ra cải vả và Cain giết Abêlê. Lý do chiến tranh kinh tế.
3. Cain và Abêlê tranh nhau về khu đền thờ thờ vị thần của mình. Ai cũng muốn có vị thần riêng đúng ý mình, mang bản sắc của ý thức mình. Thế là giết nhau. Lý do chiến tranh tôn giáo.
Liệu đã có giáo xứ nào quản lý giáo dân bằng phần mềm máy tính, có trang web của giáo xứ, nơi tạo ra những diễn đàn, những đối thoại, nơi thông tin về giáo xứ hàng ngày, như những xứ bên tây? Ở đây lại có thể vấp đến lý do bản sắc Giáo hội Việt Nam khác phương Tây.

3.
Các bố Khẩn, Kỳ, Toàn, v.v. có giải tội bằng chat cho thằng Hư này được không?

Hư Trúc 67